Obserwatorium ekonomii społecznej na Warmii i Mazurach. Organizacje pozarządowe, spółdzielnie socjalne, partnerstwa lokalne

Nie bez bólów ekonomia społeczna odnajduje swoje miejsce w regionie Warmii i Mazur. Te bóle to słabe zrozumienie idei, przeszkody prawne i administracyjne, obojętność wśród samorządow¬ców, ciągle mała liczba dobrych, naznaczonych sukcesem przedsiębiorstw społecznych, brak spójnej, wielowątkowej wizji rozwoju. I choć niniejsza publikacja ich nie umniejsza, warto po nią sięgnąć, by mieć dokładny obraz sytuacji, dostrzec podpowiedzi zmian, pozytywne przykłady tych, którym w tym obszarze się powiodło.

Niniejsza publikacja wydana została w ramach projektu „OWIES – Ośrodek Wspierania Inicjatyw Ekonomii Społecznej w Elblągu”. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Poradnik dotyczący realizacji wsparcia dla osób wykluczonych społecznie oraz zagrożonych wykluczeniem społecznym w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Poradnik adresowany jest przede wszystkim do beneficjentów PO KL. Przedstawione w nim informacje, wskazówki i dobre praktyki mają w zamierzeniu autorów dostarczyć kompleksowej wiedzy na temat wsparcia, skierowanego do grup osób wykluczonych społecznie, bądź zagrożonych wykluczeniem w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Intencją autorów było dostarczenie wiedzy dotyczącej przygotowania i realizacji projektów możliwie najlepszych pod względem jakości oferowanego wsparcia, skuteczności dotarcia do danej grupy docelowej, a także umiejętności uwzględnienia specyficznych potrzeb osób wykluczonych społecznie oraz zastosowania w projekcie najbardziej adekwatnych do istniejących potrzeb form wsparcia.

Niniejsza publikacja wydana została przez Ministerstwo Rozwoju Lokalnejgo – Warszawa, kwiecień 2010.

Poprawa potencjału integracji społecznej na poziomie lokalnym poprzez ekonomie społeczną. Raport na temat Polski

Niniejszy raport przygotowano w ramach projektu Poprawa potencjału włączenia integracji społecznej na szczeblu lokalnym poprzez ekonomię społeczną (CFE/LEED (2008) 9/REV1) w ramach forum ds. Innowacji społecznych. W czerwcu 2009 r. zespół ekspertów OECD przebywał w Polsce na pięciodniowej wizycie studyjnej w celu zbadania roli – zarówno rzeczywistej, jak i potencjalnej – ekonomii społecznej oraz wsparcia, jakiego można udzielić ekonomii społecznej, aby osiągnąć jej pełny potencjał. Zorganizowano spotkania z przedstawicielami z województwa małopolskiego, mazowieckiego i świętokrzyskiego. Niniejszy raport jest w dużej mierze oparty na dostępnych danych statystycznych oraz materiałach zebranych w trakcie wizyty studyjnej, a także badaniach przeprowadzonych przed tą wizytą i po niej.

Niniejsza publikacja wydana została przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego – grudzień 2009.

Zakłady Aktywności Zawodowej. Raport z badania

Celem badania było zebranie informacji o działalności zaz w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, o potrzebach i problemach, z jakimi zakłady borykają się na co dzień oraz skuteczności gospodarowania środkami publicznymi.

Niniejsza publikacja wydana została przez TNS OBOP dla Państwowego Fundusu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – marzec 2009.

Dlaczego warto założyć spółdzielnię socjalną?

Dużo ostatnio słyszy się o spółdzielniach socjalnych. Uchwalone regulacje prawne, działania promocyjne, możliwości finansowe powinny zachęcać do działań. Z drugiej strony pojawiają się jednak liczne głosy, że spółdzielnie się nie udają, że to bez sensu. Często pojawiają się informacje, że większość spółdzielni socjalnych upada, że urzędnicy nie rozumieją spółdzielców, że uprawnienia są nie takie jakbyśmy oczekiwali. Ogólnie mówiąc: jedno wielkie zamieszanie. Dlatego też należy się zastanowić, dlaczego warto utworzyć spółdzielnię socjalną? Znać wszystkie uwarunkowania i możliwości zanim podejmie się ostateczną decyzję.

Niniejsza publikacja wydana została przez Stowarzyszenia na Rzecz Spółdzirlni Socjalnych w Poznaniu – Poznań, 2009.

Centra Integracji Społecznej

Działalność CIS skierowana jest do najsłabszej części naszego społeczeństwa, do ludzi, którzy są długotrwale bezrobotni, bezdomni, odbywali terapię alkoholową, narkotykową, karę pozbawienia wolności, niepełnosprawnych, do chorych psychicznie i innych, którzy nie potrafią sami przezwyciężyć trudnej sytuacji, w jakiej się znaleźli. (….) CIS jest realnym sposobem na rozwiązanie problemu marginalizacji. Pozwala osobom wykluczonym na odzyskanie szacunku do siebie, poczucia własnej godności, pozwala na zdobycie umiejętności zawodowych, które są najważniejszą wartością w procesie usamodzielniania się.
Niniejsza broszura, w sposób prosty i przejrzysty, przedstawia Publicznym Służbom Zatrudnienia rolę CIS-ów w pracy z osobami długotrwale bezrobotnymi, a także pokazuje różne możliwości współpracy urzędów pracy z Centrami.

Małgorzata Kowalska
Centrum Integracji Społecznej CISTOR w Toruniu

Kompendium wiedzy z zakresu tworzenia i prowadzenia spółdzielni socjalnych

W publikacji znaleźć można informacje wyjaśniające krok po kroku z czym wiąże się zakładanie spółdzielni socjalnych, w jaki sposób należy rozliczać jej działalność finansową, co warto wiedzieć w zakresie funkcjonowania tego podmiotu w kraju i na świecie.

Publikacja została wydana przez Fundację Centrum Innowacji i Przedsiębiorczości CIP, dzięki dofinansowaniu z Funduszu Ekonomii Społecznej w ramach realizacji projektu „Promocja ekonomii społecznej oraz spółdzielni socjalnych jako formy przeciwdziałania bezrobociu”.

ManifESt – Ekonomii Społecznej

Niniejszy dokument powstał jako propozycja wspólnego stanowiska środowisk ekonomii społecznej. Bazuje on na rekomendacjach wypracowanych przede wszystkim w ramach Partnerstwa „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej” i środowiska Stałej Konferencji Ekonomii Społecznej w Polsce. Dokument ten został zaprezentowany po raz pierwszy na Konferencji Ekonomia Solidarności z prośbą o komentarze ze strony jej uczestników. Po modyfikacjach został następnie zaprezentowany w trakcie spotkania w Stoczni Gdańskiej.

Marketing społeczny dla NGO

Poszukiwanie źródeł finansowania projektów oraz uwiarygodnianie swojej działalności poprzez silny wizerunek stanowi dla organizacji pozarządowych problem. […] Istnieje ogromne zapotrzebowanie na wiedzę, które wyraża się zainteresowaniem udziałem w szkoleniach związanych z pozyskiwaniem funduszy (66%), budowaniem wizerunku, promocją i współpracą z mediami (32%), budowaniem relacji z innymi sektorami, współpracą z administracją publiczną (21%). [badania Klon/Jawor] Dlatego też zadaniem projektu ARF i FKS było zbadanie, jakie są bariery oraz czynniki, które ułatwiają współpracę między organizacjami pozarządowymi a biznesem, w jaki sposób organizacje zachęcają i zawiązują współpracę z przedsiębiorstwami, jak promują swoje działania oraz partnerów, którzy w działaniach uczestniczą, oraz jak komunikują się z darczyńcami, choćby przy działaniach promujących odpis jednego procenta podatku.

Publikacja powstała w ramach partnerskiego programu Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce i Fundacji Komunikacji Społecznej sfinansowanego przez Fundusz Inicjatyw Obywatelskich Ministerstwa Polityki Społecznej.

Odpłatna i nieodpłatna działalność pożytku publicznego

Szeroki zakres niniejszego opracowania daje pracownikom organizacji wiele odpowiedzi na nurtujące pytania i wątpliwości dotyczące prowadzenia rachunkowości, odpłatnej i nieodpłatnej działalności pożytku publicznego, w tym sponsoringu oraz podatków według stanu prawnego na 31 stycznia 2008 roku.

Publikacja powstała w ramach projektu „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej”, realizowanego przy udziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Administrator projekt – Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych.

Podmioty ekonomii społecznej. Organizacje pozarządowe

Wśród organizacji pozarządowych tylko ok. 1,3 tys. (z ok. 78,5 tys. istniejących podmiotów) zajmuje się świadczeniem usług związanych z rynkiem pracy, ale skala ich działania jest duża – w ciągu roku swoim wsparciem obejmują łącznie liczbę osób równą połowie liczby klientów obsługiwanych przez publiczne służy zatrudnienia. Organizacje są zatem istotnym aktorem rynku pracy. Broszura „Podmioty ekonomii społecznej – organizacje pozarządowe” w przystępny sposób, w oparciu o konkretne przykłady dobrych praktyk, pokazuje rolę i możliwości organizacji pozarządowych, działających w sferze usług rynku pracy, jako naturalnych partnerów publicznych służb zatrudnienia. Kluczowe kompetencje organizacji pozarządowych, które zostały wskazane w niniejszej publikacji, są komplementarne do kompetencji publicznych służb zatrudnienia, toteż niezwykle ważna jest współpraca tych dwóch typów podmiotów na rynku pracy, w celu tworzenia kompleksowych rozwiązań.

Magdalena Huszcza
Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych

Ekonomia Społeczna w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki

Niniejsze opracowanie ma na celu wprowadzenie do tematyki ekonomii społecznej – siłą rzeczy bardzo ogólne i uproszczone. […] W pierwszych czterech rozdziałach opisana została ekonomia społeczna, w następnym – infrastruktura tego sektora. Kolejne rozdziały poświęcone są analizie usytuowania ekonomii społecznej w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki. Przedstawiamy także przykłady zapisów z Planów Działań do Priorytetu VII zarówno takich, które uznaliśmy za wzorcowe z punktu widzenia rozwoju ekonomii społecznej, jak i tych służących za zły przykład. Ostatni rozdział to wskazówki dla oceniających wnioski w konkursach.

Pojęcie, koncepcje i funkcje ekonomii społecznej

Fenomen ekonomii społecznej ma dość długą historię sięgającą XIX w. Wówczas jej znaczenie można było określane jako poszerzone pojęcie ekonomii politycznej o produkcję „środków egzystencji”, takich jak edukacja czy zdrowie; traktowana była również jako uzupełnienie gospodarki rynkowej przez gospodarkę publiczną. O tym, czy ta forma integracji społecznej stanie się modelem dla innych przestrzeni społecznych – ekonomii i polityki – zależeć będzie m.in. od tego, jak dynamiczny i niezależny będzie rozwój społeczeństwa obywatelskiego w globalnym świecie.

Publikacja powstała w ramach projektu „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej”, realizowanego przy udziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Administrator projekt – Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych.

Jak założyć spółdzielnię socjalną

Spółdzielnia socjalna została pomyślana jako podmiot ekonomii społecznej, czyli jako instytucja, która prowadzi działalność łączącą cele gospodarcze i społeczne. […] Członkowie spółdzielni socjalnej tworzą dla siebie miejsca pracy, zapewniając dochód sobie i swoim rodzinom, a poprzez wspólne działania zmieniają siebie i środowisko, w którym żyją – tworzą coś, co staje się ich wspólnym dobrem, za co są odpowiedzialni, od czego zależy przyszłość każdego z nich. Niniejsza publikacja wskazuje krok po kroku działania, które należy wykonać, by taki podmiot mógł powstać i działać zgodnie z założeniami ekonomii społecznej.

Broszura wydana w ramach Projektu eS: „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej”. Projekt realizowany jest przy udziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL.

Podmioty ekonomii społecznej. Spółdzielnie socjalne

Założenie i prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółdzielni socjalnej nie jest zadaniem prostym i łatwym. Wymaga ogromnego zaangażowania, umiejętności pójścia na daleko idący kompromis, codziennej walki z własnymi słabościami i obawami. Dlatego tym bardziej istotna jest świadomość wśród osób zakładających spółdzielnię socjalną, na jaki krok się decydują i tym większa odpowiedzialność spoczywająca na instytucjach wspierających te grupy, aby uświadomić jak trudnego zadania się podejmują. Broszura, którą trzymacie Państwo w rękach takie zadanie spełnia. W sposób praktyczny i prosty przedstawia spółdzielnię socjalną jako formę prowadzenia działalności gospodarczej, pokazując zarówno jej zalety jak i wady. Zawiera praktyczne informacje dlaczego warto takie podmioty zakładać i kto może na tym skorzystać, poza grupami docelowymi, co przyczynia się do tworzenia pozytywnego klimatu wokół spółdzielni socjalnych. Przeprowadza osoby chętne do założenia spółdzielni socjalnej przez proces tworzenia, ale również prowadzenia firmy. Trudne zagadnienia prezentuje językiem przejrzystym i zrozumiałym, co jest tym bardziej istotne, że język regulacji prawnych stanowi jedną z poważniejszych barier w zakładaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej. Polecam!

Joanna Brzozowska
Związek Lustracyjny Spółdzielni Pracy

Zatrudnianie pracowników w organizacjach pozarządowych

W 2006 r. zatrudnienie w trzecim sektorze znajdowało ok. 120 tys. osób, co po przeliczeniu na pełne etaty, daje mniej więcej 65 tys. miejsc pracy. Dla blisko 80 tys. pracowników, organizacja pozarządowa jest głównym miejscem pracy. Dodatkowo, na jednorazowe umowy cywilnoprawne (dzieło lub zlecenie) organizacje zatrudniają rocznie ok. 200 tys. osób. […] Stowarzyszenia i fundacje coraz częściej stają więc przed wyzwaniem, jakim jest zatrudnienie pracownika lub pracowników, a z tym wiąże się szereg obowiązków.
Broszura zawiera informacje przydatne z punktu widzenia pracodawcy. Mogą z niej korzystać dyrektorzy, prezesi, koordynatorzy projektów – osoby, które w organizacji decydują kogo i jak zatrudniać. W broszurze przydatne informacje znajdą również osoby odpowiadające za sprawy księgowe i kadrowe.

Broszura wydana w ramach Projektu eS: „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej”. Projekt realizowany jest przy udziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL.

Zakład Aktywności Zawodowej jako przedsiębiorstwo społeczne

ZAZ, czyli zakład aktywności zawodowej, jest instrumentem prawnym dostępnym dla instytucji oraz organizacji pracujących z osobami niepełnosprawnymi, w szczególności zatrudniającymi osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Dlaczego ta forma działalności może być atrakcyjna dla organizacji pozarządowych? Z jakimi trudnościami i barierami można się spotkać przy prowadzeniu ZAZ-u? O tym mniej więcej w publikacji.

Niniejszy tekst powstał w ramach projektu „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej”, realizowanego przy udziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Administratorem projektu jest Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych.